Eğitsel Rehberlik genel olarak verimli ders çalışma
teknikleri, sınav kaygısıyla başa çıkma gibi eğitim-öğretimle
ilgili problemleri içermesiyle birlikte ana-baba tutumları ve
öğretmen tutumları gibi sosyal yanı olan ancak eğitsel etkisinin
ağırlığı nedeniyle burada ele alınmıştır.
Verimli ders çalışma : Psikolojik
ve sosyal yönden uygun bir ortamda daha önceden hazırlanmış bir
plan dahilinde psiko-fizik enerjiyi
yoğunlaşarak yürütülen bir çalışmadır. Bu yüzden birinci
derecede yazılı veya görsel olarak bilgilerin ilk elden alınması
daha sonra alınan bilgilerin kısa süreli bellekten uzun süreli
belleğe geçirilmesi ve alınan bu bilgilerin uygulanmasıdır.
VERİMLİ DERS ÇALIŞMA TEKNİKLERİ
NELERDİR
1- Bir Amaç Belirleyiniz
Her çalışma bir amaca yönelik olmalıdır. Bu amaçlar, bir
problemin çözümünü öğrenmek, bir yazıdaki ana düşünceyi
bulabilmek vs. olabilir. Bunları iyi belirleyerek çalışmaya
başlayan kişiler, bu yakın amaçlara ulaşa
ulaşa sınıfını geçmek,
okulunu bitirmek ve sınavı kazanmak biçiminde özetlenen uzaktaki
amaçlarına da ulaşmaktadırlar. Unutmayın hedefi olmadan
ilerleyen gemiye hiçbir rüzgar yardım etmez...
2- Planlı Çalışınız
Hedefleri oluşturmak ve plan yapmak yolculukta önemli
adımlardır. Ancak önemli olan uygulama aşamasında içsel ve
dışsal çalışmalarımı engelleyebilecek nedenleri öngörüp başa
çıkabilme konusunda iç disiplin geliştirebilmektir. Yaşamımızla
ilgili sorumluluğu rastlantılara bırakırsak çalışmalarımızı ve
başarılarımızı engelleyebilecek pek çok sebebimiz olacaktır.
Aldığımız kararları uygularken çalışmalarımızı engelleyerek
hedeflerimizle aramıza girebilecek her türlü duygu düşünce
davranışlarımızı kontrol etmemizin bizim elimizde olduğunu
unutmayalım İşte çalışmada plan; "nasıl", "ne zaman" ve
"nerede" çalışacağınıza karar vermek demektir. Plan çeşitlerine
gelince ;
ü Dönem Planı: Dönem planı için bir takvim
kullanılabilir ve bu takvim öğrencinin göreceği bir yere asılır.
Akademik dönem için tarihleri gösteren bu takvim sınavları, ödev
tarihlerini, toplantıları ve bireyin gereksinim duyduğu
durumları içermelidir. Böylece birey ileride ne yapması
gerektiğini bilir ve sınava hazırlanma, ödev hazırlama gibi
zorunlulukların üst üste gelmesini ve doğacak baskıların,
karışıklıkların oluşmasını önler.
ü Haftalık Plan: Bir hafta boyunca tüm
görevleri planlamak için hazırlanır. Sınav için hazırlanma, ders
kitabını okuma, çalışma, arkadaşlarla toplanma gibi etkinlikler
için zaman ayrılır. Haftalık plan yapılırken esnek davranmalı ve
çok şey yapma planlanmalıdır. Eğer yeterince dinlenilmezse
planlananlar gerçekleşmez. Birçok şeyi kötü bir biçimde
yapmaktansa birkaç şeyi iyi yapmak daha yararlıdır. Haftalık
planın gerçekçi olabilmesi için önce gözden geçirilir ve
uygulandıktan sonra değerlendirilir. Yapılan plana muhakkak
uyulmalıdır. En iyi plan bile uyulmazsa yararlı olamaz. Plan
bireyin yaşamına uygun hale gelinceye kadar üzerinde
çalışılmalıdır.
ü Günlük
Plan:
· Uykudan kalkılan
saat
· Kahvaltının bitiş saati
· Okula geliş gidiş saati
· Yemek için verilen aralar
· Öğrenme için ayrılan süre
· Dinlenme, gezme, spor, TV. izleme, arkadaşlarla beraber olmak
için belirlenen süre.
· Tekrar yapmak için ayrılan süreler
· Ev ödevlerine ayrılan süreler
· Uykuda geçen süre
Planı Aksatan Faktörler
ü Televizyon Bağımlılığı
ü Spor bağımlılığı
ü Kıramadığınız arkadaşlarınız
ü Aileniz
ü Ders çalışmaya oturamamak
ü Misafirleriniz
3-
Zamanınızı Etkin Şekilde Değerlendiriniz.
Öğrenciler bedensel, zihinsel, duygusal yapıları, ilgileri ve
yetenekleri bakımından birbirlerinden farklıdırlar. Bir
öğrencinin isteyerek çalıştığı ve hemen öğrendiği bir dersi bir
başka öğrenci zor öğrenebilir. Bir başka öğrenciyse çabuk
yorulabilir ya da çalışmak
istemeyebilir. Bu nedenle bir ders ya
da konu içinde ayrılacak süre öğrenciden öğrenciye değişir. Her
öğrenci zamanı kendine göre ayarlamalıdır. Bir saat çalıştıktan
sonra araya 5-10 dakikalık dinlenme koymak yararlı olur. Bu
sayede bir saatlik çalışma sonunda dağılan dikkat ve azalan
verim tekrar kazanılır. Zamanınızı geri getiremezsiniz çünkü.
Çalışmalarınızdan yeterince verim alabilmek için dengeli ve
düzenli beslenmeli, özellikle sabah kahvaltılarınızı düzenli ve
yeterli kaloriyi alacak şekilde yapmalısınız.
4- Veriminizi Engelleyen Etmenleri Yok Ediniz.
Sizin için olumsuz olabilecek hiçbir duruma asla ve asla izin
vermeyiniz. Çalışmaya başlamadan önce, yorgunluk, uykusuzluk,
ağrı, sızı, elem duygusu, korku, öfke, aşırı kaygı, fazla
heyecan, endişe, açlık, aşırı tokluk, aile dertleri, normalin
altında ve üstündeki fiziki şartlar (çok sıcak, çok soğuk gibi)
acelecilik, telaş, araç ve gereç noksanlığı gibi etkenlerin
elden geldiğince giderilmesi gerekir.UNUTMAYIN;
Mükemmelliğin Arkasında Korku Yatar, İnsan Olduğunuzu
Hatırlayarak Korkularınızı Göğüsleyin. Daha Mutlu Ve Daha Etkili
Bir İnsan Olursunuz...
5- Çalışma Ortamınızı Seçiniz
Unutmayınız ki ; dağınık oda = dağınık zihin. Ve ders çalışırken
genellikle aynı ortamı tercih etmeye çalışınız. Aynı mekanda
ders çalışmak çalışmaya daha kısa sürede adapte olmanı sağlar.
Çalışma masanız olsun. O masaya sadece çalışmak için oturduğunu
hissetmelisiniz. Çalışma yerinin seçimi çok önemlidir. Çalışma
yeri derli toplu, yalın elden geldiğince sabit ve sakin olmalı,
ayrıca ışık, ısı gibi fiziksel sorunları da çözümlenmiş
olmalıdır. Siz iyisi mi düzenli dikkatinizi dağıtacak fazla obje
olmayan sade bir odada mümkünse boş bir duvara dönük çalışın.
6- Ders Çalışırken Aynı Anda Birden Fazla İş Yapmayınız
TV. izleyerek yada müzik dinleyerek çalışmak. İki işi birlikte
yapmaya çalışanları, ‘eli işte gözü oynaşta’ terimi çok güzel
anlatır. İlgi bölündükçe kalite kaybına uğrar. Ders çalışmaya
konsantre olmak onunla baş başa olmayı gerektirir. Sadık bir
sevgili olunuz. Ve ders çalışma zamanı gözünüz dersten başka bir
şeyi ne görsün nede kulağınız başka bir şeyi işitsin. (İyi bir
sevgili olun kuralı)
7- Not Tutunuz.
Not tutarken de;
ü Anlatılanlar öğretmenin ağzından çıktığı gibi değil,
anlaşıldığı gibi yazılmalıdır.
ü Öğretmenin anlattığı konunun ana fikri ve anlamları
kavranıncaya kadar beklenilmelidir.
ü Zamanın çoğu yazmakla değil, dinlemekle, fikirleri
kavramaya çalışmakla geçmelidir.
ü Konu; grafik, şekil, istatistik vb. bilgilere dayalı
olarak anlatılıyorsa notlar arasına bunlarda alınmalıdır.
ü Önemli fikir ve paragrafların aynen yazılmasında fayda
vardır.
ü Yazıların düzgün ve okunaklı olmasına önem verilmelidir.
Önce müsvette yapma, sonra temize
çekilme yoluna gidilmelidir.
8- Diğer Kaynaklardan Yararlanınız
Öğrenci, herhangi bir konunun öğrenilmesinde, basılı araçlara ne
kadar baş vurursa, öğrenme ilgisi ve zihinsel yetileri de o
kadar çok genişleyecektir. Basılı öğrenme araçlarından
yararlanmada çizelge grafik, harita ve resimlerin özel bir önemi
vardır. Bunlar sayfalarca anlatılan bilgileri topluca ve bir
arada vererek o konunun kavranmasına yardımcı olmaktadırlar.
9- Etkili ve Verimli Okuyunuz
Okuma, öğrenmenin en temel yoludur. Öğrenmede hızlı okuma önemli
ve gereklidir. Hızlı okumayla hem okunanlar daha iyi anlaşılır,
hem de zamandan kazanılır. Okuma hızı lise öğrencileri için
yaklaşık 200 - 250 sözcüktür. Bu hız okunulan yazının niteliğine
ve okumanın amacına göre ayarlanmalıdır. Vakit geçirmek amacıyla
bir hikaye veya roman okurken okuma hızı oldukça yüksek
olabilir. Ama okuma yorum yapma, eleştirme özet çıkarmak için
yapılıyorsa okuma hızı yavaş olmalıdır. Hızlı okumanın en önemli
yolu sesiz okumadır. Sessiz okuma hızı arttırdığı gibi anlamayı
da kolaylaştırır. Sessiz okuma dudak kıpırdatmadan, kafa
sallanmadan sadece gözle takip ederek okumadır. Hızlı ve anlamlı
okuma becerisi kazanabilmek için bol bol
okuma çalışmaları yapılmalıdır. Önce gazete, öykü ve roman gibi
şeylerle işe başlamalı giderek boş zamanları okuyarak
değerlendirme alışkanlığı kazanılmalıdır.
10- Tekrarlar Yaparak Unutmayı Önleyiniz
Öğrenilenler zamanla unutulabilir. Unutmayı önlemenin iki yolu
vardır. Bunlardan biri öğrenilen bilgileri yeri geldikçe
kullanmak, diğeri de aralıklı olarak tekrar etmektir. Öğrenciler
öğrendiklerini yeri geldikçe kullanırken hem bunların işe
yaradığını görecekler, hem de yeni bilgiler edinmeye motive
olacaklardır. Aralıklı olarak yapacakları tekrarlar sayesinde
ise bir taraftan eski öğrendiklerini hatırlarken diğer yandan da
sınavlara her an hazır durumda olacaklardır.
Hatırlama Konusunda Üç Altın Kural Vardır.
1- Çalışma Seansı 20-40 Dakikadır, ve Bu Sürenin Sonunda Ne
Hatırlanacağının Sınanması Gerekir.
2- 20-40 Dakikalık Bir Çalışma ve On Dakikalık Tekrarı, 10
Dakikalık Bir Dinlenme İzlenmelidir.
3- Dinlenme Sırasında Kendinize Bir Ödül Verin, Çünkü Bunu Hak
Ettiniz...
VERİMLİ DERS ÇALIŞMAYI ENGELLEYE
TUZAKLAR
ü
Gözlerinizi yapamadıklarınıza çevirmek,
ü Müzik
eşliğinde çalışmak,
ü
Zorlanılan derslerin dışlanması,
ü Aşırı
kaygı(güvensizlik),
ü
Yatarak(uzanarak)çalışmak,
ü Çalışma
anında hayallere dalmak,
ü Uzayıp
giden telefon konuşmaları yapmak,
ü Çalışmayı
tamamlamadan bırakmak,
ü
Arkadaşlara “hayır!” diyememek,
ü
Televizyona takılıp kalmak,
ü
Dersler,konular hakkında yetersiz bilgi sahibi olmak,
ü Düzenli
tekrarlar yapmamak,
ü Plansız,
programsız çalışmak,
ü Kendinizi
başkalarıyla kıyaslamak,
ü Zamanı
denetleyememek,
ü
Yanlışlardan ders almamak,noksanları gidermemek,
ü Sınav
bilgi ve tekniklerini yeterince bilmemek,
ü
Motivasyon noksanlığı, isteksizlik.
UNUTMAYINIZ Kİ...
ü Hiçbir zafere çiçekli yoldan gidilmez.
ü Başarının en kolay ve kısa yolu çalışmaktır!
ü Eğer bugün için bir şey yapmadım demek istemiyorsan,
yarın için plan yap,uygula.
ü Önceden ne kadar çalışacağını belirlemezsen, çalışma
sonunda çok az şey hatırlarsın!
ü Önemli olan çalışmak değil, zamanında ve yerinde
çalışmaktır.
ü Bugünün dersini yarına bırakma, yarın artık bugündür.
ü Uyku saatinde iyi uyu, ders saatinde uyuma!
ü Başarıya ulaşmak için unutmayı unutmalısın.
ÇALIŞMADAN ÖNCE DİKKAT ETMENİZ
GEREKEN 15 KURAL
1. Her
öğrenci kendi çalışma ortamına göre bir çalışma planı
hazırlamalı ve bu plana mutlaka uymalıdır.
2.
Çalışma metodunu dersin özelliğine göre seçmelidir. (Okuma, not
tutma, anlatım, tümdengelim, tümevarım gibi) sayısal dersler
çalışırken yazarak çalışma metodu uygulanmalıdır.
3. Ders
çalışmaları mutlaka belli bir yerde sakin bir ortamda bir masa
üzerinde yapılmalıdır.
4.
Hemen her derste bütün konular çalışılmalı, konular arasında
önemli önemsiz ayrımı yapılmalıdır.
5. Ders
araç ve gereçlerini çalışmaya başlamadan önce hazırlamalı,
unutulmamalıdır ki araç ve gereç ihtiyacı olduğunda temin
edilmeye çalışılırsa hem zaman kaybına hem de dikkat dağılmasına
neden olur.
6.
Çalışmaya psikolojik olarak hazır olmayan kişi problemlerinden
kendisini soyutladıktan sonra çalışmaya başlamalıdır.
7.
Öğrenmeyi aralıklarla yapmalı, bu aralıklarda dinlenmeyi,
gezinti, söyleşi, müzik ile yapılabilir.
8.
Çalışılan konu kendi başına bir bütün değilse, geçmiş konular
gözden geçirilmelidir.
9.
Sözel dersler çalışılırken ana düşünceleri dile getiren anahtar
kelime ve cümleler tespit edilmeli gerekirse renkli kalemle
altları çizilmelidir.
10.
İşlenecek konu dersten önce çalışılmalı, anlaşılmayan yerler
tespit edilerek derse girilmelidir.
11. Ders
çalışılırken motive olunmalı, televizyon karşısında veya yatarak
çalışmanın etkinliğini azaltacağı unutulmamalıdır.
12. Düzenli
bir defter tutma alışkanlığı kazanılmalı. Tükenmez kalem yerine
kurşun kalem kullanmaya özen göstermelidir.
13.
Çalışırken bir cevabı ezberlemek yerine konuyu anlamaya veya
problemin çözümü yolunu öğrenmeyi seçmelidir.
14. Anlatım
dersinin arkasından sayısal (matematik,
fenbilgisi gibi) bir ders çalışılmalıdır.
15. Sabah
kahvaltısı yaparak okula gelmesi, aksi takdirde ders dinleme
dikkatinin azalacağı unutulmamalıdır.
ÇALIŞMA ESNASINDA DİKKAT
ETMENİZ GEREKEN 5 KURAL
1.
Sınıfta dersler iyi dinlenmesi, ders sırasında başka şeylerle
meşgul olunmamalı, anlamadığı yeri anında öğretmenine
sormalıdır.(İyi bir sevgili olun kuralı)
2.
Öğretmen dersi anlatırken üzerinde durduğu noktalar ve sınıfa
yönetilen sorular not edilmeli ve sonra çalışılmalıdır.
3.
Tahtaya yazılan bilgiler ve problem çözümleri dikkatli bir
biçimde deftere geçirilmeli ve kontrol edilmelidir.
4.
Derslerde devamsızlık yapılmamalı, eğer zorunlu olarak
yapılmışsa o dersteki konu arkadaşlardan öğrenilmelidir.
Unutulmamalıdır ki bir sonraki konunun öğrenilmesi bir önceki
konunun bilinmesine bağlıdır.
5.
Sınavlarda soruların cevaplarına geçilmeden
önce cevaplar zihinsel olarak tasarlanmalı, kağıtlar verilmeden
önce mutlaka kontrol edilmelidir.
ÇALIŞMADAN SONRA DİKKAT ETMENİZ
GEREKEN 5 KURAL
1. Bütün dersler işlendikçe çalışılmalı, konular
biriktirilmemelidir.
2. Dersler tekrar edilirken, anlaşılmayan konular tespit
edilmeli, bir sonraki derste öğretmenine sorarak öğrenilmeli.
Sorarak öğrenilenlerin unutulmayacağı hatırdan çıkarılmamalıdır.
3. Sayısal dersler çalışılırken sınıfta öğrenilen çözüm
yollarının yanı sıra başka çözüm yollarının da olup olmadığı
kaynak kitaplardan araştırılmalı, özellikle örnek çözümler
çoğaltılmalıdır.
4. Zor anlaşılan konular için en verimli çalışma saatleri
ayrılmalıdır.
5. Çalıştığınız konuyu mutlaka daha sonra tekrar ederek,
uzun süreli hafızaya geçmesini
sağlayınız.
YANLIŞ ÇALIŞMA TEKNİKLERİ
ü Yatarak – uzanarak çalışma.
ü Gürültülü ortamda çalışma.
ü Dağınık ortamda çalışma.
ü Televizyon – radyo .
ü Telefon konuşmaları.
ü Arkadaş toplantıları .
ü Birden fazla işi aynı anda yapmak.
hiç
aklınızdan çıkmasın ki...
Çalışma odanız
sessiz olmalıdır. Gençler arasında yaygın olan yanlış bir tutum
vardır, oda "ders çalışırken müzik dinlemek." kendilerine
sorulduğunda müzik dinlemenin çalışmalarına engel olmadığı, tam
tersine dersi daha iyi anladıklarını iddia etmektedirler.
Yapılan araştırmalar göstermektedir ki, insan beyni aynı anda
birçok uyaranı alabilir ancak dikkatini bir tek noktaya
odaklayabilir. Bu sebeple insanın hem müzik dinleyip, hem de
ders çalışması mümkün olsa da yanlış çalışma yöntemidir.
Yanlıştan bir an önce dönülmelidir...
SİZLERİ BAŞARIYA GÖTÜRECEK 10 ALTIN KURAL
1- Kesinlikle TV. karşısında çalışmayınız.
2- Her akşam o gün işlenen konuları mutlaka
tekrar ediniz.
3- Yanlış çözdüğünüz soruyu tekrar
çözünüz.
4- Dersi derste dinleyin ve dersi çok iyi
dinleyin.
5- Derse hazırlıklı gelmek verimi % 100
artırır.
6- Elinizden geldiği kadar ders çalışma
odanızdan başka yerde çalışmayın.
7- Günde 3 saat plansız çalışacağınıza 1
saat çalışın ama planlı çalışın.
8- Başarı : ders başında geçen süreye
değil,planlı çalışma ve etkili tekrara bağlıdır.
9- Çalışma gücünüzü artırın;
ü
sağlığınızı korumalısınız.
ü fiziksel
ortamın uygunluğuna dikkat ediniz.
ü sizi
rahatsız eden problemi tespit edin.
10- İyi dinleyin ,dinlemek içinde ;
ü Dikkatin
konu üzerinde toplanması.
ü Bedenen ve
zihnen dinlemeye hazır olma.
ü Duyguları
kontrol altına almak.
ü Ana
fikirleri kafanızda tespit ediniz.
ü Konuşma
hızı ve zihinsel kulaklık.
Gibi kurallara uyulduğunda başarıyı
yakalamak çok daha kolay olacaktır.
Bunları ...
ü Tam
anlaşılmamış konular.
ü
Bilinçsizce, rast gele öğrendiklerimiz.
ü
Aralıksız, uzun süre çalışma ile öğrenilenler.
ü
Tekrarlanmayan bilgiler.
ü Mutsuz
anlarda öğrendiklerimiz.
ü
Düşünülmeden ezberlenenler.
ü Olumsuz -
mutsuzluk veren bilgiler.
ü Soyut,
ilişkilendirmenin zor olduğu bilgiler.
ü
Uykusuzken öğrendiklerimiz.
ü İlgi ve
bilgi alanımıza girmeyen bilgiler.
ü Stresli
bir durumda öğrenilenler.
ü Çağrışım
ilişkileri zayıf bilgiler.
ü Önemsiz
olduğu düşünülen bilgiler.
ü Pasif
dinlenme ile öğrenilenler.
Çabuk Unuturuz...!
Bunları...
ü Kişiye
anlamlı gelen, tam anlaşılmış bilgiler.
ü Bilinçli
olarak hafızaya kaydedilenler.
ü Çalışıp
ve ardından dinlenmeler.
ü Çok
tekrarlanan bilgiler.
ü Mutlu,
neşeliyken öğrenileler.
ü
İsteyerek, yüksek motivasyonla öğrenilenler.
ü Üzerinde
düşünülerek öğrenilenler.
ü Somut
bağlantılar kurulabilecek, görsel bilgiler.
ü Uykudan
önce öğrenilip, sonra tekrar edilenler.
ü İlgi ve
bilgi alanımıza giren bilgiler.
ü Stressiz
bir ortamda öğrenilenler.
ü
Öğrenilmiş bilgiler ile çok çağrışım yapan bilgiler.
ü Önemli
olduğu düşünülen bilgiler.
ü Aktif
dinleme ile öğrenilenler.
Çabuk Hatırlarız...!
BAŞARILI OLMANIN
YOLLARI
ü Başarılı olmuş insanların hayatları dikkatle
incelendiğinde ,planlı bir yaşam ve sıradan bir hayat
yaşamadıkları ilk göze çarpan özelliktir.
ü Ders çalışma süresini çok uzun tutmak öğrenmeyi olumsuz
etkiler.
ü Yorulmadan ara vermeyi öğrenmelisiniz.
ü Başarıya giden ilk yol;kişinin kendisine söz
geçirebilmesinden geçer.
ü Heyecana yer vermemeli tecrübeli insanların ve uzmanların
önerilerine kulak vermeli, istifade edilmelidir.
ü Başarının yolu önce kişinin başarıya kendisini
inandırmasıyla mümkün olur.
ü Hayvanı yaşatan iştah,insanı yaşatan ümit,milletleri
yaşatan da ideallerdir. Başarmak için ümitli olunmalı asla ve
asla ümitsiz olunmamalı.
BAŞARILI İNSAN ;
J Başarılı
insan ; daima çözümün bir parçasıdır.
J Başarılı
insan ;bir program yapmıştır.
J Başarılı
insan ;’işine yardım edeyim der’
J Başarılı
insan ; her soruna bir çözüm bulmaya çalışır.
J Başarılı
insan ; ‘zor olabilir ama imkansız değil’ der.
J Başarılı
insan ; en olumsuz bir durumda bile bir çıkış yolu bulur.
BAŞARISIZ İNSAN;
L
Başarısız insan ; daima sorunun bir parçasıdır.
L
Başarısız insan ; devamlı mazeret bulmuştur.
L
Başarısız insan ; ‘bu benim işim değil’ der.
L
Başarısız insan ; her çözüme bir sorun bulur.
L
Başarısız insan ; ‘mümkün olabilir ama çok zor’ der.
L
Başarısız insan ; en olumu durumlarda bile engel bulur. |